Luật Hình Sự

Án lệ

Có thể đối với nhiều người dân “án lệ” là một thuật ngữ pháp lý còn khá xa lạ, do việc áp dụng án lệ vào trong thực tiễn xét xử không nhiều.

 Nhưng hiện nay án lệ là một trong những nguồn thuộc hệ thống pháp luật Việt Nam.

Do đó Án lệ là gì? Quy định của pháp luật về an le toa an như thế nào? Hãy cùng Tư vấn luật đi tìm câu trả lời qua nội dung bài viết dưới đây.

Án lệ là gì?

Án lệ là những vụ việc đã xảy ra từ trước đó, được giải quyết qua nội dung của bản án, quyết định của Tòa án và được lưu giữ lại, có tính chất mẫu mực, được coi là nguồn của pháp luật, dùng để tham khảo cho quá trình xử lý các vụ việc có tính chất tương tự.

Ở các quốc gia theo hệ thống pháp luật Common Law thì án lệ được coi là một nguồn luật chính thức và quan trọng trong quá trình xét xử.

Tuy nhiên Việt Nam là quốc gia theo hệ thống pháp luật thực định, có thừa nhận các án lệ nhưng trên thực tế thì án lệ không được áp dụng quá nhiều mà chủ yếu là căn cứ vào các quy định của pháp luật hiện hành.

Không phải bất cứ bản án, quyết định nào của Tòa án cũng đều được trở thành án lệ, mà đó phải là những bản án, quyết định cụ thể đã được Hội đồng thẩm phán TANDTC và Chánh án TANDTC lựa chọn và ra quyết định công bố là án lệ được TA áp dụng và tham khao trong hoạt động xét xử.

Ngoài việc giải đáp cho Qúy khách về an lẹ là gì? Thì với nội dung tiếp theo, Tư vấn luật sẽ cung cấp thêm cho Qúy khách các thông tin khác của pháp luật hiện hành liên quan đến vấn đề này.

Tiêu chí lựa chọn án lệ

Tại Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP quy định về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ do Hội đồng thẩm phán ban hành thì tiêu chí lựa chọn án lệ bao gồm:

Có tác dụng làm rõ các quy định của pháp luật còn chưa rõ ràng hoặc có cách hiểu khác, chứa đựng nội dung để chỉ ra các nguyên tắc, đường lối xử lý, quy phạm áp luật được áp dụng đối với một vụ việc cụ thể;

Đảm bảo tính chuẩn mực;

Có giá trị hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.

Một số giá trị cơ bản của nguồn luật án lệ

So sánh với nguồn văn bản pháp luật, theo chúng tôi, có thể chỉ ra một số ưu điểm của án lệ như sau:

Thứ nhất, án lệ mang tính thực tiễn cao. Nghĩa là dựa vào thực tiễn, tập trung vào việc giải quyết những vấn đề cụ thể của đời sống thực tế chứ không phải giải quyết vấn đề bằng các lý thuyết chung chung trừu tượng.

Thứ hai, án lệ có khả năng khắc phục những lỗ hổng pháp luật một cách nhanh chóng và kịp thời.

Đời sống xã hội luôn vận động, phát triển còn các quy phạm trong các văn bản pháp luật mang tính ổn định, dân đến hệ quả là luật pháp có thể lạc hậu hay có thể thiếu hụt để giải quyết các vấn đề của cuộc sống.

Để khắc phục tình trạng này, các luật gia dân luật tìm đến những nguồn bổ trợ khác như áp dụng tập quán hoặc sử dụng án lệ.

Các án lệ ở các nước dân luật được hình thành chủ yếu thông qua con đường giải thích pháp luật của tòa án tối cao. Khi giải thích pháp luật trong những trường hợp chưa có quy phạm thành văn điều chỉnh, các thẩm phán dựa vào các nguyên tắc nhất định.

Thứ ba, án lệ thể hiện tính khách quan và công bằng. Một số người cho rằng, án lệ được tạo ra bởi một vài thẩm phán trong hội đồng xét xử khi xử lý một vụ việc cụ thể nên có thể dân đến tình trạng chủ quan, tùy tiện trong việc tạo ra các quy tắc án lệ. 

Về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ

Án lệ phải được tuyên bố là án lệ.

Điều 1 Nghị quyết 04 quy định “án lệ phải được Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao lựa chọn và được Chánh án Toà án nhân dân tối cao công bố là án lệ“.

Nếu nhìn ra thế giới, chúng ta thấy rằng các nước như: Mỹ, Anh, Úc, Canada, Pháp, Hà lan, Nhật Bản, Hàn Quốc …thì không có nước nào Toà án tối cao phải tuyên bố một quyết định cụ thể nào đó của toà án là án lệ nó mới trở thành án lệ.

án lệ

án lệ

Ông Michael Moore, nguyên thẩm phán Toà án liên bang Úc nói “Chắc chắn ở Úc và ở nhiều quốc gia khác trên thế giới , không phải tuyên bố một quyết định cụ thể của Toà án cấp cao nhất là án lệ.

Cũng không có một quy trình lựa chọn bản án trở thành án lệ. Ở Úc, một bản án trở thành án lệ ,chỉ đơn giản nó là bản án của Toà án cấp cao nhất trong hệ thống thứ bậc tư pháp tại Úc“.

Còn ông Marc Loth, nguyên thẩm phán Toà án tối cao Hà lan nói ” Án lệ không phải do người ta tuyên bố nó là án lệ , mà là do nó được toà án cấp cao nhất đưa ra và là do nó có được áp dụng trong tương lai hay không” 

Như vậy, việc án lệ phải được Chánh án TANDTC công bố là án lệ ,rõ ràng là không đi theo cách hiểu về án lệ trên thế giới.

Toà án nào cũng có thể đưa ra án lệ.

Điều 2 Nghị quyết 04/2019/NQ- HĐTP quy định: Các Toà án có trách nhiệm tổ chức rà soát, phát hiện bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án mình  gửi cho TANDTC để xem xét, phát triển thành án lệ.

Theo quy định này thì bản án, quyết định của Toà án cấp huyện cũng có thể trở thành án lệ.

Chúng ta đều biết rằng, toà án tối cao (hoặc toà phá án) của các quốc gia trên thế giới đều có chức năng căn bản là bảo đảm pháp luật được áp dụng thống nhất trên toàn quốc .

Để thực hiện chức năng này , toà án tối cao thực hiện hai nhiệm vụ : (i) sửa ( hoặc huỷ ) bản án của toà án cấp dưới bị kháng nghị (ii) và từ đó tạo ra án lệ.

Như vậy thì chỉ bản án, quyết định của toà án tối cao mới có thể trở thành án lệ. Tuy nhiên, bản án, quyết định của toà phúc thẩm cũng có thể trở thành án lệ nếu giải quyết một vấn đề mới mà loại việc này chưa được toà án tối cao giải quyết trước đó.

Có lẽ, Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới mà bản án, quyết định của tất cả các cấp toà án đều có thể trở thành án lệ.

Nội dung công bố án lệ

Chủ thể có thẩm quyền ban hành quyết định công bố án lệ là Chánh án TANDTC khi đã được Hội đồng Thẩm phan TANDTC thông qua.

Nội dung công báo án lệ gồm:

Số ký hiệu, tên bản án , quyết định của Tòa;

Số ký hiệu và tên án lệ;

Nội dung tình huống và hướng giải quyết của án lệ;

Các quy định của pháp luật có liên quan;

Nội dung của án lệ và các vấn đề liên quan khác được quy định chi tiết tại Điều 7 Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP.

Sau khi hoàn tất thì án lệ sẽ được công bố trên cổng thông tin điện tử của TANDTC, đồng thời được gửi cho các Tòa án và được lưu giữ trong Tuyển tập án lệ theo quy định.

Về việc áp dụng án lệ.

Điều 8 Nghị quyết 04/2019/NQ- HĐTP quy định: Khi xét xử, nếu có án lệ về vụ án đang xét xử, Thẩm phán, Hội thẩm phải áp dụng án lệ. Nếu không áp dụng thì phải nêu rõ lý do trong bản án, quyết định. 

Theo quy định này thì việc áp dụng án lệ là bắt buộc đối với Thẩm phán, Hội thẩm. Cũng có nghĩa là, quy định này đã khẳng định ở nước ta án lệ cũng là một nguồn luật.

Tuy nhiên, theo Điều 4 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thì án lệ không được quy định là văn bản quy phạm pháp luật.

Vậy, có thể hiểu bắt buộc áp dụng án lệ là theo quy định tại Nghị quyết 04/2019/NQ- HĐTP được không ( Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TANDTC được quy định là văn bản quy phạm pháp luật ).

Như chúng ta đều biết, chỉ ở những nước theo hệ thống thông luật ( như Mỹ, Úc…) thì án lệ mới được coi là nguồn luật ,do đó, việc áp dụng án lệ là bắt buộc.

Còn những nước theo hệ thống dân luật, thì án lệ không được coi là nguồn luật, nên không bắt buộc phải áp dụng ( mặc dù trên thực tế các thẩm phán đều tuân theo án lệ ). Chúng ta theo hệ thống pháp luật nào để quy định áp dụng án lệ là bắt buộc?

Dịch vụ tư vấn án lệ tại Tư vấn luật 

Hình thức tư vấn Tư vấn án lệ phong phú tại Tư vấn luật

Tư vấn qua tổng đài

Trong tất cả các hình thức tư vấn pháp luật hiện nay, phương pháp qua tổng đài được lựa chọn nhiều hơn cả. Bởi đây là hình thức tư vấn nhanh chóng, tiết kiệm, không giới hạn khoảng cách địa lý và thời gian. Các tư vấn viên của Tư vấn luật làm việc 24/7 luôn sẵn sàng giải đáp bất kỳ thông tin nào của bạn.

Cách kết nối Tổng đài Tư vấn luật

Để được các Luật sư và chuyên viên pháp lý tư vấn về an le toa an, khách hàng sẽ thực hiện các bước sau:

Bước 1: Khách hàng sử dụng điện thoại cố định hoặc điện thoại di động gọi tới số Tổng đài

Bước 2: Sau khi kết nối tới tổng đài tư vấn , khách hàng sẽ nghe lời chào từ Tổng đài và làm theo hướng dẫn của lời chào

Bước 3: Khách hàng kết nối trực tiếp tới tư vấn viên và đặt câu hỏi hoặc đề nghị được giải đáp thắc mắc liên quan đến bảo hiểm xã hội;

Bước 4: Khách hàng sẽ được tư vấn viên của công ty tư vấn, hướng dẫn và giải đáp các thắc mắc liên quan

Bước 5: Kết thúc nội dung tư vấn, khách hàng lưu ý hãy lưu lại số tổng đài vào danh bạ điện thoại để thuận tiện cho các lần tư vấn tiếp theo (nếu có)

Thời gian làm việc của Tổng đài Tư vấn luật

Thời gian làm việc của Tổng đài Tư vấn luật như sau:

Ngày làm việc: Từ thứ 2 đến hết thứ 7 hàng tuần

Thời gian làm việc: Từ 8h sáng đến 12h trưa và từ 1h chiều đến 9h tối

Lưu ý: Chúng tôi sẽ nghỉ vào các ngày chủ nhật, ngày lễ, tết theo quy định của Bộ luật lao động và các quy định hiện hành

Hướng dẫn Tư vấn luật tổng đài:

Nếu bạn có nhu cầu tư vấn, giải đáp thắc mắc pháp luật bạn vui lòng Gọi số  nghe hướng dẫn và lựa chọn lĩnh vực cần tư vấn để gặp, đặt câu hỏi và trao đổi trực tiếp với luật sư, luật gia chuyên môn về án lệ.

Trong một số trường hợp các luật sư, chuyên viên tư vấn pháp luật của chúng tôi không thể giải đáp chi tiết qua điện thoại, Tư vấn luật sẽ thu thập thông tin và trả lời tư vấn bằng văn bản (qua Email, bưu điện…) hoặc hẹn gặp bạn để tư vấn trực tiếp.

Tư vấn qua email

Sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật qua email trả phí của Tư vấn luật bạn sẽ được:

Tư vấn ngay lập tức: Ngay sau khi gửi câu hỏi, thanh toán phí tư vấn các Luật sư sẽ tiếp nhận và xử lý yêu cầu tư vấn của bạn ngay lập tức!

Tư vấn chính xác, đầy đủ căn cứ pháp lý: Yêu cầu tư vấn của bạn sẽ được các Luật sư tư vấn chính xác dựa trên các quy định của pháp luật. Nội dung trả lời bao gồm cả trích dẫn quy định của pháp luật chính xác cho từng trường hợp.

Hỗ trợ giải quyết toàn bộ, trọn vẹn vấn đề: Cam kết hỗ trợ giải quyết tận gốc vấn đề, tư vấn rõ ràng – rành mạch để người dùng có thể sử dụng kết quả tư vấn để giải quyết trường hợp thực tế đang vướng phải

Do Luật sư trực tiếp trả lời: Câu hỏi của bạn sẽ do Luật sư trả lời! Chúng tôi đảm bảo đó là Luật sư đúng chuyên môn, nhiều kinh nghiệm, có khả năng tư vấn và giải quyết trường hợp của bạn!

Phí tư vấn là: 300.000 VNĐ/Email tùy thuộc vào mức độ phức tạp của vụ việc mà bạn đưa ra cho chúng tôi.

Nếu cần những căn cứ pháp lý rõ ràng, tư vấn bằng văn bản, có thể đọc đi đọc lại để hiểu kỹ và sử dụng làm tài liệu để giải quyết vụ việc thì tư vấn pháp luật qua email là một dịch vụ tuyệt vời dành cho bạn!

Nhưng nếu bạn đang cần được tư vấn ngay lập tức, trao đổi và lắng nghe ý kiến tư vấn trực tiếp từ các Luật sư thì dịch vụ tư vấn pháp luật qua tổng đài điện thoại là sự lựa chọn phù hợp dành cho bạn!

Tư vấn luật trực tiếp tại văn phòng

Nếu bạn muốn gặp trực tiếp Luật sư, trao đổi trực tiếp, xin ý kiến tư vấn trực tiếp với Luật sư thì bạn có thể sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật doanh nghiệp trực tiếp tại văn phòng của chúng tôi!

Chúng tôi sẽ cử Luật sư – Chuyên gia – Chuyên viên tư vấn phù hợp với chuyên môn bạn đang cần tư vấn hỗ trợ bạn!

Với năng lực pháp lý của mình, Tư vấn luật cam kết thực hiện việc tư vấn đúng pháp luật và bảo vệ cao nhất quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng. Chúng tôi tư vấn dựa trên các quy định của pháp luật và trên tinh thần thượng tôn pháp luật.

Chúng tôi liên tục nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển con người, nâng cấp hệ thống để phục vụ khách hàng ngày càng tốt hơn!

Tư vấn luật cung cấp dịch vụ tư vấn luật hàng đầu Việt Nam

Nếu các bạn đang cần tìm một công ty Tư vấn luật uy tín, nhanh chóng và hiệu quả, vui lòng liên hệ với chúng tôi!

Hotline: 0347 362 775
Tư Vấn Online
Gọi: 0347 362 775